Diepe sporen van onverwerkt verdriet, oorlog, armoede, schuld, schande, onveiligheid, misbruik, uitsluiting, mishandeling, werken nog lang door in een familiesysteem. Zelfs tot in volgende generaties.
Onverwerkte ervaringen blijven aanwezig in het systeem, juist als er niet over gesproken wordt.
Loyaliteit voelt als belangrijker dan waarheid en persoonlijk welzijn.
Verdrongen ervaringen van onze (voor)ouders vormen een onzichtbare erfenis.
Want het familiesysteem heeft een geheugen dat niet alleen reageert op het hier en nu, maar vooral op dat wat onverwerkt en toegedekt is gebleven. Zolang er over gezwegen wordt, kan het generaties lang doorgegeven worden.
De gevolgen zoals (schijnbaar onverklaarbare) onrust, stress, schuld- en schaamtegevoel, bindings- of verlatingsangst verdwijnen niet vanzelf.
Omdat het familiesysteem hierdoor uit evenwicht is geraakt, treft het iedereen die hierbij hoort. Dit kan tot gevolg hebben dat een (achter) (klein) dochter of zoon de ‘gaten’ die ooit ontstaan zijn in het leven van hun (voor)ouders onbewust gaat opzoeken, om die alsnog te kunnen herstellen. Het zijn juist de gevoelige familieleden die deze onderstroom in het familiesysteem vaak als kind al aanvoelen.
Doordat anderen deze onzichtbare, diepere laag van gevoelens, overtuigingen en dynamieken niet aanvoelen (of net doen of het er niet is…), durf je als sensitief kind niet meer te vertrouwen op je eigen gevoel en intuïtie. De ervaring dat jij de wereld anders aanvoelt dan de volwassenen om je heen voelt onveilig, dus ga je observeren, scannen, anticiperen, denken, analyseren en je aanpassen.
Álles om maar niet de pijn te hoeven voelen van ‘er niet bij te horen’.
Je leert te leven vanuit je hoofd, wilt alles begrijpen om het vooral ‘goed’ te doen, richt je antennes naar buiten, wordt gevoelig voor wat anderen denken en zeggen, leert je daardoor af te stemmen op je omgeving en bespeurt al heel snel wat nodig is om harmonie, rust en vrede te bewaren.
“Als ik maar goed aanvoel wat er nodig is, dan is het veilig” wordt jouw (onbewuste) overlevingsmechanisme.
Het gevolg is dat je constant overzicht probeert te creëren, voor van alles de zorg op je neemt, oplossingen bedenkt, óók als deze verantwoordelijkheid helemaal niet bij jou hoort… Wat ooit een noodzaak was om te kunnen blijven in een omgeving die anders té onveilig voelde voor die leeftijd, ontwikkelt zich als een patroon dat zich onbewust blijft herhalen, óók als je volwassen bent. Dit lost zich pas op wanneer het uít die onderstroom wordt gehaald en in het licht gezet, zoals bijvoorbeeld in een Familie Opstelling. Patronen en overlevingsmechanismes worden zichtbaar, waardoor bewust andere keuzes kunnen worden gemaakt. Zo verdwijnt de disbalans en ontstaat er weer rust, zowel in jezelf als in het familiesysteem.
“De onderstroom die niemand ziet
bepaalt de richting op elk gebied”.
Stef Bos
